Followers

4 June 2019

SHREE AADINATH CHARITRA (BHAG) - 13 | JAIN STUTI STAVAN


ભગવાન શ્રી ઋષભદેવ ચરિત્ર ભાગ - 13


શ્રમણ બન્યા પછી, ભગવાન અખંડ મૌનવ્રતી બનીને એકાન્ત શાન્ત સ્થાનમાં ધ્યાનસ્થ બનીને રહેવા લાગ્યા. ઘોર અભિગ્રહો ધારણ કરી, અનાસક્ત થઈને ભિક્ષાહેતુ ગ્રામાનુગ્રામ વિચરણ કરતા પરંતુ ભિક્ષા અને તેની વિધિથી જનતા અનભિજ્ઞ હોવાથી ભિક્ષા ઉપલબ્ધ થતી ન હતી. તે ચાર હજાર શ્રમણ ચિરકાળ સુધી એવી વાટ જોતા રહ્યા કે ભગવાન મૌન છોડીને અમારી સારસંભાળ લેશે, સુખસગવડનો પ્રયત્ન કરશે, પરંતુ ભગવાન તો આત્મસ્થ હતા કાંઈ બોલ્ય નહિ તેથી તે શ્રમણો ભૂખ-તરસથી કંટાળીને સમ્રાટ ભરતની શરમથી ફરીને ગૃહસ્થ ન બનતાં વલ્કલધારી તાપસ વગેરે થઈ ગયા. ભગવાન ઋષભદેવ અમ્લાન ચિત્તથી, અવ્યથિત મનથી ભિક્ષાને માટે નગરો અને ગામોમાં પરિભ્રમણ કરતા. ભાવિક માનવો ભગવાનને નિહાળીને ભક્તિભાવનાથી વિભોર થઈને પોતાની રૂપવતી કન્યાઓને, સુંદર વસ્ત્રોને, અમૂલ્ય આભૂષણોને, હાથી, ઘોડા, રથ, સિંહાસન વગેરે ગ્રહણ કરવા અભ્યર્થના કરતા પરંતુ કોઈપણ તેમને ભિક્ષા માટે કહેતું નહિ. તે વસ્તુઓને ગ્રહણ કર્યા વિના ભગવાન જ્યારે પાછા વળી જતા ત્યારે તેઓ સમજી શકતા નહિ કે ભગવાનને કઈ વસ્તુની આવશ્યકતા છે?
એક વરસ પૂરું થયું. કુરુજનપદીય ગજપુરના અધિપતિ બાહુબલીના પુત્ર સોમપ્રભ રાજાના પુત્ર શ્રેયાંસે સ્વપ્નમાં જોયું કે "સુમેરુપર્વત શ્યામ વર્ણનો થઈ ગયો છે, તેને મેં અમૃત કળશથી અભિષિક્ત કરીને ફરીને ચમકાવ્યો." સુબુદ્ધિ નગરશ્રેષ્ઠીએ પણ સ્વપ્ન જોયું-"સૂર્યનાં હજારકિરણો પોતાના સ્થાનથી ચલિત થઈ રહ્યાં હતાં. અને તે વખતે શ્રેયાંસે તે રશ્મિઓને ફરીથી સૂર્યમાં સંસ્થાપિત કરી દીધાં". રાજા સોમપ્રભે સ્વપ્ન જોયું કે "એક મહાન પુરુષ શત્રુઓથી યુદ્ધ કરી રહેલ છે, શ્રેયાંસે તેને સહાયતા પ્રદાન કરી, તેનાથી શત્રુનું બળ નષ્ટ થઈ ગયું." સવાર થતાં બધાં સ્વપ્ન સંબંધમાં ચિંતન મનન કરવા લાગ્યા. ચિંતનનું નવનીત એ નીકળ્યું કે અવશ્યમેવ શ્રેયાંસને વિશિષ્ટ લાભ થશે.
ભગવાન તે જ દિવસે વિચરણ કરતા ગજપૂર પધાર્યા. ચિરકાળ પછી ભગવાનને જોઈને શહેરનાં માણસો આહ્લાદિત થયા. શ્રેયાંસને પણ અત્યધિક પ્રસન્નતા થઈ. ભગવાન પરિભ્રમણ કરતાં શ્રેયાંસને ત્યાં પધાર્યા. ભગવાનના દર્શન અને ચિંતનથી પૂર્વભવની સ્મૃતિ જાગૃત થઈ. સ્વપ્નના સાચા તથ્યની જાણ થઈ, તેમણે ભક્તિવિભોર હૃદયથી તાજા જ આવેલા શેરડીના રસના કળશને હાથમાં ગ્રહણ કરી ભગવાનના કરકમળોમાં રસ પ્રાપ્ત પ્રદાન કર્યો. આ રીતે ભગવાન શ્રી ઋષભદેવને એક સંવત્સર પછી ભિક્ષા પ્રાપ્ત થઈ અને સર્વ પ્રથમ ઈક્ષુરસનું પાન કરવાના કારણે તે કાશ્યપ નામથી પણ પ્રખ્યાત થયા.

પ્રસ્તુત અવસર્પિણી કાળમાં સર્વ પ્રથમ વૈશાખ સુદ ૩ (ત્રીજે) શ્રેયાંસે ઈક્ષુરસનું દીધું દાન તેથી તે ત્રીજા `ઈક્ષુ તૃતીયા' અથવા `અક્ષયતૃતીયા' ના રૂપમાં પ્રસિદ્ધ થઈ તે મહાન દાનથી તિથિ પણ અક્ષય થઈ ગઈ.

No comments:

Post a Comment

ideamage